Onno's Blog

Gisteren las ik een erg interesante opinie over het Sinterklaasfeest en dan met name Zwarte Piet op Slate.com. Het is interesant omdat het een niet-Nederlandse blik werpt op onze traditie. Een paar weken eerder las ik een krantenartikel over de Nederlandse organizatie in Ottawa die een geplande Sinterklaasparade afzegde vanwege racisme en discriminatie protesten ten aanzien van de rol van Zwarte Piet.

In eerste instantie was mijn reactie één van: “Ach, laat het toch. Het is gewoon een onschuldig kinderfeest”. Vrij behoorlijk zoals Jessica Olien beschrijft in dat opiniestuk als ze met Nederlanders hierover wil praten. Dat deed me een stap terug nemen en dit wat objectiever te bekijken.

Ik weet de context niet waarin onze traditie geschapen was aangaande Zwarte Piet maar het is toch waarschijnlijk dat het bouwde op de prevalerende mening van die tijd dat zwarte (of eigenlijk elke niet-blanke) personen kinderen van een mindere god waren; niet zo intelligent, slim, ondernemend, welsprekend, goed gemanierd (nu ja, voeg je eigen favorieten in) als de blanke. Als ik op mijn eigen kindertijd terugkijk in de 60-er en 70-er jaren dan was zeker een deel van dat nog aanwezig in de uitvoering van de rol van Zwarte Piet. Sindsdien, zoals ook het artikel aangeeft, is de rol wel wat gelijker gemaakt maar zeker het visuele beeld is er nog steeds: de Goed Heilig Man is blank en wijs, de helper is zwart en onderdanig.

Ik ben van mening dat het tijd is om de traditie de volgende stap te laten nemen en dit deel los te laten. Het zal moeilijk zijn om de rol te hernoemen en te rebranden. Aan de andere kant als we gewoon “Zwarte” wegnemen en vervangen met zoiets als “Goede”, “Sterke”, “Grote”? Pik een positief motief. Dan rijmen alle liedjes nog steeds. En de zwarte gezichtsverf moet weg. Je kan op geen enkele manier beargumenteren dat iemand er geen racistische of discriminerende intentie in moet lezen. Het maakt niet uit wat onze intentie nu is met de personage van Zwarte Piet, het gaat erom hoe het wordt ervaren.

Laat Zwarte Piet met pensioen gaan en breng de traditie de moderne tijd in.

Digital Brainwaves writes about a Morgan Freeman interview on Black History month. Morgan Freeman expresses his disagreement with a black history month, that it rather keeps racism in place than diminishing it, that to fight it is to stop talking about it.

When I came to work in this country in 1997 I was surprised that my first employer here (Apple) and the next (Sun) both asked in the typical flurry of forms one fills out when joining what race I was. Now, it was a voluntary question, ie there was a box to check “sorry, not telling you”, Apple’s HR person told me companies here are required to gather that information and that it was in support of equal treatment etc etc. I thought it very odd. It seemed, and still so, to me that by focusing on what potentially differentiates us rather than what we have in common you reach the opposite effect.

I also had a little language confusion with the category I would be in in such surveys, Caucasian. I am not from the Caucasus region; where does that word come from? The trend in the US of widespread labelling of a person’s geographic history is still odd to me. We have African Americans, Jewish Americans, Asian Americans, Irish Americans. Where are the British Americans? I guess I would be a Dutch American? What if someone is of the Jewish faith with ancestors from Ireland? Some years ago I met a white man whose father was born in South Africa and emigrated to the US. He called himself an African American.

I am with Morgan Freeman: “I am going to stop calling you a white man and I’m going to ask you to stop calling me a black man.”